SIEDZIBA

          Przez ponad pięćdziesiąt lat zbiory należące obecnie do Książnicy zlokalizowane były w siedzibie Muzeum, w dawnym pałacu Larischów. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych, w związku z koniecznością poddania budynku pałacowego gruntownemu remontowi, zbiory biblioteczne zostały z niego ewakuowane. Rozmieszczono je w kilku lokalach zastępczych, które w większości nie stwarzają odpowiednich warunków ani do przechowywania zabytkowych kolekcji, ani tym bardziej do ich udostępniania. Okoliczności te już w 1993 r. skłoniły władze Cieszyna do podjęcia decyzji o przekazaniu Bibliotece na stałą siedzibę zabytkowego obiektu dawnej mennicy Piastów Cieszyńskich.
          Jak wskazują średniowieczne piwnice, oparte o fragmenty dawnych murów miejskich, budynek ten pochodzi prawdopodobnie z XIV w. i związany jest z pierwotną zabudową miasta. Aż do połowy XVII w. zlokalizowana była w nim mennica książąt cieszyńskich, następnie zaś użytkowany był przez jezuitów. W 1719 r. został gruntownie przebudowany przez kolejnego właściciela, barona Jerzego Fryderyka Bludowskiego z Dolnych Błędowic. Z tego okresu na froncie mennicy zachowała się spiżowa tablica z datą i herbami rodów Bludowskich i Colonna. Cała fasada, nawiązująca do stylu pseudorokokowego pochodzi z 1902 r.
          Niestety, mennica wymaga gruntownego remontu, rozbudowy i dostosowania do potrzeb Biblioteki. Jest to przedsięwzięcie skomplikowane i bardzo kosztowne, jednakże po zakończeniu jego realizacji Książnica otrzyma godną swojej rangi, nowoczesną siedzibę, w której będzie wystarczająco miejsca na zlokalizowanie zarówno przestronnych, klimatyzowanych i w odpowiedni sposób chronionych magazynów, jak i wszystkich niezbędnych pracowni bibliotecznych. Czytelnicy zaś otrzymają tutaj do dyspozycji nowoczesne lektorium, sale wystawowe oraz muzeum książki, w którym prezentowany będzie w oryginalnym kształcie księgozbiór Leopolda J. Szersznika. Skorzystać będą również mogli z obszernej sali konferencyjnej i kawiarni.
          Nowa siedziba powinna przekształcić Książnicę w tętniący życiem ośrodek naukowy i kulturalny, otwarty na krajową i międzynarodową współpracę w tych dziedzinach i skupiający regionalne środowisko intelektualne, które będzie mogło skorzystać tu nie tylko z tradycyjnej oferty bibliotecznej, ale uzyska też wszechstronne możliwości realizacji własnych inicjatyw naukowych czy kulturalnych. Tego rodzaju działalności sprzyjać będzie niewątpliwie wystrój mennicy, stanowiący połączenie dawnych stylów architektonicznych z nowoczesnymi rozwiązaniami przestrzennymi i funkcjonalnymi, a także jej usytuowanie w naturalnym centrum kulturalnym miasta, na który składają się m.in. Teatr im. A. Mickiewicza, Biblioteka Miejska oraz wzgórze zamkowe ze znajdującymi się tam romańską rotundą, gotycką wieżą oraz klasycystycznym pałacem - przyszłą siedzibą cieszyńskiego Archiwum Państwowego.
          Prace remontowe, którymi objęta została mennica trwały w okresie od 1994 do 1999. W tym czasie także do zabytkowego obiektu dobudowany został nowy, obszerny segment. W 1999 r. - między innymi dzięki wsparciu Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej, Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz Generalnego Konserwatora Zabytków - remont zabytkowej części został sfinalizowany, zakończono także budowę nowej części, przy czym w odniesieniu do mieszczącego się w niej pionu komunikacyjnego oraz pomieszczeń technologicznych (węzeł cieplny etc.) wszystkie prace budowlane i wykończeniowe zostały sfinalizowane. Pozwoliło to na formalne oddanie odrestaurowanej i zaadaptowanej dla potrzeb biblioteki części obiektu do użytku i wprowadzenie tam jeszcze w 1999 r. większości zbiorów Książnicy (ok. 20% z nich pozostało jeszcze w jednym z tymczasowych lokali, gdzie mieści się także administracja biblioteki oraz pracownie konserwatorskie). Z początkiem 2000 r. w nowym obiekcie uruchomione zostały czytelnia ogólna i czytelnia zbiorów specjalnych. Łączne koszty, jakie do końca 1999 r. pochłonęła owa inwestycja, wyniosły 5 820 684 zł. W bieżącym roku władze miasta przeznaczyły na jej kontynuowanie kwotę 2 900 000 zł. Suma ta pozwoli na przeprowadzenie w nowej części obiektu wszystkich robót wykończeniowych i - po wyposażeniu jej w instalacje podstawowe oraz specjalistyczne (klimatyzacyjną, gaśniczą, sygnalizacji pożaru i włamania, komputerową i teletechniczną) - zintegrowanie z częścią oddaną do użytku w 1999 r., a także urządzenie przyległego terenu (drogi, dziedziniec etc.). Wyposażenie i rozpoczęcie przez Książnicę pracy w nowej siedziby zaplanowano na 2001 r.

Oddana do użytku w 1999 roku zabytkowa część
nowej siedziby Książnicy Cieszyńskiej